Algemene informatie – teksten analyseren

Een veel gebruikte manier van verbaal redeneren, is het analyseren van teksten. Veel mensen vinden dit moeilijk omdat je over een bepaald onderwerp al wat weet en je de achtergrondkennis die je hebt moet negeren. Het gaat puur om de informatie die beschikbaar is in de tekst.

Je krijgt een kort verhaaltje: ongeveer 6 regels. Je krijgt daar vervolgens een stelling bij, waar je moet aangeven  of deze waar, niet waar, of niet te beoordelen is. Vaak komen er tussen de drie en vijf vragen per tekstje, maar zie je ze om de beurt.

Voorbeeld teksten analyseren oplossen

Hierbij een voorbeeld, gebaseerd op een weerbericht van de NOS:

“De eerste najaarsstorm is vannacht over Nederland getrokken. In Vlissingen werden windstoten gemeten van honderd kilometer per uur. Het hoogtepunt van de storm was vannacht rond 03.00 uur. In Zuid-Holland en Noord-Holland en op het IJsselmeer zijn windstoten gemeten van 75 tot 85 kilometer per uur. De wind is op sommige plekken nog altijd sterk, maar neemt wel geleidelijk af. Verkeersdiensten adviseren mensen om op te passen als ze de weg opgaan.”

Stelling 1) Het hoogtepunt was rond 02.00 uur.

Antwoord: Niet waar. Het was om 03.00 uur.

Stelling 2) De wind is op sommige plekken nog altijd sterk

Antwoord: Waar.

Stelling 3) In Flevoland werden windstoten gemeten van 75 tot 85 kilometer per uur.

Antwoord: Niet op te maken. Er staat namelijk niets over de wind in Flevoland.

Hieronder komen enkele bruikbare tips voor het snel en goed maken van dit soort vragen.

Lees de tekst goed door

Neem de tijd om de tekst goed door te nemen. Wacht bijvoorbeeld één seconde na elke punt, zodat je de zinnen bewuster leest. Je krijgt vaak meerdere vragen over de tekst, dus deze investering betaalt zichzelf uit.

Negeer achtergrondkennis

Bij sommige teksten weet je al iets over het onderwerp. Denk bijvoorbeeld over de klimaatverandering en de opwarming van de aarde. Dan is het erg belangrijk dat je die kennis buiten je antwoord laat. Je moet puur kijken naar de informatie die gepresenteerd wordt.

Zoek volgorde voor antwoorden

De volgorde waarin je de antwoorden zoekt is als volgt: Eerst kijk je of het expliciet waar is, dan kijk je of het expliciet niet waar is. Lukt één van deze twee dan kan je snel door naar de volgende vraag. Anders is er een goede kans dat het antwoord “niet op te maken is”.

Zoom in op woorden met gelijke betekenis

Als je deze vragen maakt, dan zal je zien dat je soms voor lastige keuzes gesteld wordt. Bijvoorbeeld als er een stelling zou zijn over windstoten van 100 kilometer per uur in Zeeland. In de tekst staat Vlissingen, en dat ligt in Zeeland. Maar het is toch minder specifiek. Moet je dan zeggen dat het waar is, of niet op te maken?

Bij sommige situaties zal de twijfel zeer sterk zijn, en dat zal altijd zo blijven. Maar door bewust terug te redeneren tot deze ene specifieke afweging, maak je de keuze in ieder geval een stuk makkelijker.

Nog een ander voorbeeld: denk aan een verhaal over bedrijven die samen gaan, waarbij het verhaal zegt “overname”, en de stelling “fusie”. Het selecteren van informatie kan je makkelijk leren. De keuze maken blijft altijd lastig.