ONZE METHODOLOGIE: LESMATERIAAL ONTWIKKELEN

Hoe wij ons lesmateriaal ontwikkelen

Al ons oefenmateriaal is door onszelf ontwikkeld. Niet door tests van anderen te kopiëren, maar langs drie eigen routes: jarenlange trainingservaring, eigen vakkennis en wetenschappelijk onderzoek. Hieronder lees je precies hoe wij ons oefenmateriaal ontwikkelen.

Een oefenpakket is zo goed als het materiaal waaruit het bestaat. Daarom ontwikkelen wij alles zelf. Ons materiaal komt langs drie routes tot stand. Elk met een eigen bron van expertise.

• Route 1 en 2 vormen de klassieke oefenstof (reeksen, matrixen, rekenen, grafieken).
• Route 3 zijn de game-based modules.

Voor alle drie geldt hetzelfde uitgangspunt: wij bouwen op kennis en wetenschap die van ons is of publiek toegankelijk is. Wij ontwikkelen onafhankelijk van de partijen die de echte assessments afnemen. Of dat nou de klassieke bureaus zijn of de nieuwere game-based bureaus.

Route 1: o.a. cijferreeksen, figuurreeksen en matrixen

Bron: ruim tien jaar 1 op 1 trainingservaring van Corstiaan Smit

De eerste route begint bij de klassieke offline trainingen. Corstiaan geeft sinds 2013 1 op 1 training en workshops aan kandidaten die zich voorbereiden op een assessment. In honderden van die trainingen kwam naar boven hoeveel verschillende vormen een testonderdeel kan aannemen en waar kandidaten precies op vastlopen.

Neem bijvoorbeeld cijferreeksen. Op het eerste oog lijkt het dat er één type cijferreeks is: een aantal cijfers en jij moet bepalen wat het volgende cijfer in de reeks is. In de praktijk bestaan er echter tientallen varianten:

• Cijferreeks waarbij je twee antwoorden moet geven in plaats van één. Daardoor is gokken bijna onmogelijk geworden.
• Een cijferreeks waarbij je niet het laatste maar het middelste getal moet geven.
• Machten waarbij de ene keer de grondtallen en de exponenten elk een reeks zijn en de andere keer je de getallen moet uitrekenen.
• Breuken in cijferreeksen kunnen soms een eigen reeks hebben voor de teller en de noemer en soms als getal mee doen in de reeks.

Onze ontwikkelstappen

Deze kennis is opgedaan door jarenlang trainingen geven. Onze lesontwikkeling heeft deze kennis van Corstiaan omgezet in praktische lessen en oefentoetsen. Onze structuur is als volgt:

1. Corstiaan documenteerde door de jaren heen elke variant die hij tegenkwam per type assessment vraag zoals cijferreeksen, figuurreeksen en matrixen.
2. Al deze varianten werden geanalyseerd en op basis van die analyse werd een compleet overzicht van de mogelijke varianten per type assessment vraag gebouwd.
3. Per variant werd vervolgens een les ontwikkeld om uit te leggen hoe die variant werkt en daarna oefenvragen met antwoorden en uitleg.
4. Aanvankelijk boden wij per testontwikkelaar alle categorieën vragen per onderdeel aan. Aan de hand van gebruikersfeedback werd het materiaal steeds specifieker. Daardoor kunnen wij nu razendsnel aanpassingen en verbeteringen aanbrengen in ons lesmateriaal.

Onze eerste oefenpakketten

In 2015 startten wij met onze oefenpakketten. Wij hadden aanvankelijk alleen een oefenpakket voor PiCompany en LTP. Wij waren daarmee de eerste partij in Nederland die specifiek lesmateriaal aanbood per testontwikkelaar. Inmiddels, in 2026, hebben wij voor ruim 70 testontwikkelaars een oefenpakket op maat ontwikkeld.

Route 2: rekenvaardigheid, redactiesommen en tabellen en grafieken

Bron: eigen vakkennis economie en wiskunde van Niels Poelsma

De tweede route dekt de kwantitatieve onderdelen: rekenvaardigheid, redactiesommen, en het lezen en interpreteren van tabellen en grafieken. Dit materiaal is ontwikkeld vanuit eigen vakkennis. Niels studeerde Economie en Bedrijfseconomie aan de Vrije Universiteit van Amsterdam en gaf bijles in wiskunde, statistiek, economie en M&O. Die kennis sluit nauw aan op deze onderdelen van een assessment.

Concreet betekent het dat onze cursisten de kennis krijgen die nodig is op het niveau van het eindexamen vwo en het eerste jaar van een economische studie. Dat is geen toeval: dat niveau dekt vrijwel exact de kwantitatieve onderdelen zoals ze in capaciteitentesten terugkomen. Waar Route 1 voortkomt uit het herkennen van patronen in tests, komt Route 2 voort uit het beheersen van de onderliggende stof.

Waarom deze aanpak

Bij figuurreeksen en matrixen gaat het vooral om patroonherkenning. Zorgen dat je snapt welke veranderingen er mogelijk zijn en dat type verandering herkennen. Bij rekenvaardigheid gaat het erom dat je jouw kennis opfrist en de onderliggende principes leert kennen. Het is onmogelijk om alle varianten van een redactiesom te leren. Wel kan je de basis leren en strategieën om bepaalde typen vragen op te lossen.

Route 3: game-based assessments

Bron: gepubliceerd wetenschappelijk onderzoek, zelf gebouwd

De derde route zijn onze oefengames: de lessen waarmee kandidaten zich voorbereiden op game-based assessments. Dit klinkt ingewikkelder dan het is. Het overgrote deel van de game-based assessments is namelijk gebaseerd op cognitieve taken die al decennia in de wetenschappelijke literatuur staan beschreven. Die taken zijn publiek toegankelijke wetenschap. Wij bouwen ons oefenmateriaal op die gepubliceerde paradigma’s, en ontwikkelen elke module zelf.

Onze ontwikkelstappen

1. Wij zoeken uit op welke wetenschappelijke taak een type game teruggaat. Dat is bijvoorbeeld de Corsi-taak voor werkgeheugen of de Go/No-Go taak voor impulsbeheersing. Deze taken zijn uitgebreid beschreven en genormeerd.
2. Vervolgens analyseren wij hoe wij een taak in kleine stukken kunnen opbreken zodat kandidaten gewend raken met het type taak en leren hoe ze dit moeten aanpakken.
3. Niels bouwt vervolgens de oefengame met HTML, CSS en Javascript, geschikt voor WordPress. Elke module is zelf geprogrammeerd en niet overgenomen.
4. Aan de hand van wetenschappelijk onderzoek kunnen we dan waar mogelijk normeringen toevoegen. Zodat onze kandidaten weten hoe ze moeten scoren.

Voorbeeld 1: werkgeheugen (Corsi-taak)

De visueel-ruimtelijke geheugentaak die wij als basis nemen, gaat terug op de Corsi block-tapping test, voor het eerst beschreven door Milner (1971) en uitgewerkt door Corsi (1972). Voor de normering baseren we ons op gepubliceerde percentieldata.

Bron: Kessels, R. P. C., van Zandvoort, M. J. E., Postma, A., Kappelle, L. J., & de Haan, E. H. F. (2000). The Corsi Block-Tapping Task: Standardization and Normative Data. Applied Neuropsychology, 7(4), 252–258.

Voorbeeld 2: impulsbeheersing (Go/No-Go)

Onze impulsbeheersing-module is gebaseerd op het Go/No-Go-paradigma, een klassieke maat voor het vermogen om een automatische respons te onderdrukken. De verwante Stop Signal-taak levert een gestandaardiseerde maat (de stop-signal reaction time).

Bron o.a.: Logan, G. D., & Cowan, W. B. (1984). On the ability to inhibit thought and action: A theory of an act of control. Psychological Review, 91(3), 295–327.

Onze volledige suite bestaat uit twaalf wetenschappelijk gefundeerde categorieën. Van werkgeheugen en reactiesnelheid tot cognitieve flexibiliteit en risico-inschatting. We lichten hierboven bewust slechts twee voorbeelden uit. De volledige opzet van alle modules houden we intern. Het gaat hier om het achterliggende principe dag elke module rust op gepubliceerd onderzoek en is door onszelf gebouwd. Onafhankelijk van de bureaus die game-based assessments afnemen.

Het percentielscore-systeem

Een van de dingen waarin onze games verder gaan dan losse oefenspelletjes is de normering. Waar de wetenschappelijke literatuur genormeerde scores biedt, tonen we de gebruiker niet alleen zijn ruwe score. Maar ook waar die score staat ten opzichte van een normgroep. De gebruiker ziet na afloop van een oefengame een melding als “je scoort hoger dan een bepaald percentage van de mensen die deze taak deden”.

Onafhankelijk van de bureaus, voor elk onderdeel

Bij alle drie de routes geldt hetzelfde: wij ontwikkelen ons materiaal zelf en onafhankelijk van de partijen die de echte assessments afnemen. Dat geldt voor de klassieke bureaus net zo goed als voor de nieuwere game-based bureaus.

Alleen de bron verschilt per route. Route 1 komt uit onze eigen trainingspraktijk, Route 2 uit eigen vakkennis, en Route 3 uit cognitieve taken die al decennia openbaar in de wetenschappelijke literatuur staan zoals de hierboven genoemde Corsi- en Go/No-Go-taken. Wij gebruiken alleen paradigma’s uit de vrij toegankelijke wetenschap die geen eigendom van enig assessmentbureau zijn.

Waarom noemen wij bureaunamen in onze oefenpakketten?

Waar wij de naam van een bureau gebruiken, of dat nu PiCompany, LTP of een game-based bureau is, doen we dat uitsluitend om kandidaten te laten zien voor welk type assessment ons oefenmateriaal geschikt is. Zo kunnen kandidaten zich gericht voorbereiden. Het is nooit bedoeld om een commerciële band te suggereren, om voordeel te trekken uit de naam van een bureau, of om ons materiaal als imitatie of namaak van een specifieke test te presenteren. Wij zijn niet verbonden aan, of gelieerd aan, de bureaus die deze assessments afnemen.

Hoe ons materiaal blijft groeien

Ontwikkelen stopt niet bij de eerste versie. Ons oefenmateriaal wordt continu doorontwikkeld. Een voorbeeld: in de zomer van 2025 voegde Corstiaan aan ruim 3.000 vragen een video met extra uitleg toe. Nieuwe vraagtypen die we tegenkomen, zetten we zo snel mogelijk online. Bestaand lesmateriaal breiden we uit op basis van wat we van cursisten horen. Dat verbeterproces beschrijven we apart.

Hoe verbetering precies werkt lees je op de volgende pagina: Hoe wij ons materiaal continu verbeteren. Daar staat hoe we elk kwartaal circa 2.000 opmerkingen van cursisten doornemen.

Wie doet wat

Ziet toe op de inhoud: welke vraagtypen en varianten, de didactische opbouw, de uitleg, en de interpretatie van de normering. Geeft sinds 2013 assessmenttraining en is eindverantwoordelijk voor al het oefenmateriaal.

Verantwoordelijk voor de techniek: de programmering van het platform en de oefen-games in HTML, CSS en JavaScript, en de if/else-logica achter de percentielscores. Ontwikkelde Route 2 (de kwantitatieve stof) vanuit eigen vakkennis.