Rollenspel oefenen

Het rollenspel is een vast onderdeel van de assessment center methode. Het rollenspel staat ook wel bekend als de praktijksimulatie. Onder de rollenspellen vallen de volgende simulaties: managementgesprek, klantgesprek, presentatie, fact-finding, postbakoefening of een groepsopdracht. Hier lees je alles over de verschillende soorten rollenspellen.

96% van onze klanten beveelt ons aan!

Corstiaan Smit

“De beste voorbereiding op het rollenspel,
alleen bij Hellotest.”

96% van onze klanten beveelt ons aan!

Belangrijkste tip voor het rollenspel

Zorg dat je altijd jezelf blijft tijdens het rollenspel. Doe je niet anders voor dan je normaal bent. Hou ook altijd rekening met de functie waarvoor je solliciteert. Bedenk hoe je in die functie zou reageren.

Hoe moet je het rollenspel voorbereiden?

Bedenk van tevoren wat je kunt verwachten. Wat zou je potentiële werkgever willen testen? Verdiep je grondig in het bedrijf en in de functie. Ken je iemand die er werkt? Vraag hem/haar tips. In de vacature staan vaak de competenties vermeld die belangrijk zijn. Wat moet je wel doen? Wat moet je zeker niet doen?

Weet je van jezelf dat je niet zo sterk bent in rollenspelen? Dan zit er maar één ding op: oefenen, oefenen en oefenen! Verzin een situatie of laat iemand anders die verzinnen en doorloop het hele gesprek. Belangrijk is om achteraf samen het gesprek te analyseren:

  • Wat ging er goed en wat kan nog beter?
  • Wie leidde het gesprek?
  • Wie had de meeste inbreng?
  • Hoe vond de ander jou overkomen: intimiderend of juist te schuchter?
  • Stelde je goede vragen?

Luister vooral goed naar de ander en kijk of zijn ervaringen overeenkomen met die van jou. Probeer vervolgens te bedenken waarom het anders overkwam. Het is ook goed om het gesprek op te nemen. Dan kan je het later nog eens terugluisteren en verbeterpunten bedenken..

Fact-finding opdracht

Tijdens deze praktijksimulatie krijg juist niet heel veel informatie. Maar heel weinig informatie. Je moet aan jouw gesprekspartner vragen stellen om achter het volledige beeld te komen. Dit type rollenspel kom je vooral tegen bij functies als de politie. Of andere beroepen waarbij je goed vragen moet kunnen stellen om achter de waarheid te komen.

Tips voor de fact-finding opdracht:

  • Lees de informatie goed door en maak een plan van aanpak.
  • Maak aantekeningen terwijl je luistert. Loop je vast? Ga dan verder op een eerdere aantekening.
  • Stel open vragen zodat iemand antwoord moet geven. Vermijd ja/nee vragen.
  • Vraag door. Als een antwoord vaag is, blijf doorvragen tot je tevreden bent met het antwoord.
  • Pas je strategie aan als het nodig is. Als het verhaal ineens een andere richting krijgt, doe dan iets met die informatie.
  • Trek geen voorbarige conclusies. Maak gebruik van de tijd die je hebt.
  • Weeg de feiten tegen elkaar af. Neem een moment voor jezelf en analyseer de feiten en komt toe een goede conclusie.
  • Vertel gestructureerd jouw conclusie. Zorg dat op basis van jouw feiten maar 1 conclusie mogelijk is: de jouwe.
  • Luister naar feedback. Je hebt vast iets gemist in de korte tijd dus sta open voor de feedback.

Groepsopdracht

De groepsopdracht kan je in verschillende vormen tegenkomen. De vier meest voorkomende soorten zijn:

  1. Fysieke opdracht: je moet bijvoorbeeld een vlot of een toren bouwen.
  2. Casus opdracht: in een team los je een business case op.
  3. Groepsdiscussie: je moet als groep een discussie voeren en tot een oplossing komen.
  4. Vergadering: vergelijkbaar met de discussie maar nu moet er een oplossing voor het einde gevonden worden.

Tips voor de groepsopdracht:

  • Vraag van tevoren wat je kunt verwachten. Bel eventueel de recruiter om te vragen wat het idee is van de groepsopdracht.
  • Bereid een elevatorpitch voor. Je moet je meestal kort voorstellen, zorg dat je dat in een minuut of twee kunt doen.
  • Zorg voor de juiste dresscode. Ook hiervoor kun je navraag doen bij de recruiter of iemand die je kent bij het bedrijf.
  • Zorg dat je op tijd bent. Je wilt absoluut niet degene zijn die als laatste of te laat om komt zetten.
  • Leg contact met je groep. Zorg dat je met iedereen kennismaakt en onthoud wat persoonlijke feiten.
  • Neem actief deel aan het gesprek. Zorg dat je een constructieve bijdrage levert.
  • Blijf altijd jezelf. Presenteer jezelf niet als een dominant type als je dat normaal niet bent.

Postbakoefening

Tijdens de postbakoefening moet je in hele korte tijd een enorme hoeveelheid mails of brieven verwerken. Het is de bedoeling dat je met de achtergrondinformatie de juiste analyses maakt. Daarna moet je de juiste conclusies trekken. Hou ook rekening met jouw functieprofiel en leg niet onnodig dingen bij anderen neer.

Tips voor de postbakoefening:

  1. Let op de tijd.
  2. Stel prioriteiten.
  3. Bepaal jouw acties.
  4. Blijf rustig.

Rollenspel voorbeelden

Rollenspel feedback geven

Er zijn meerdere soorten rollenspellen waarin je feedback moet geven. Hieronder twee voorbeelden:

1. Initiatief

Een werknemer of collega toont te weinig initiatief. De collega laat anderen het werk doen. Na een vergadering neem je jouw collega apart en vertelt wat je gezien hebt. Hoe pak je dat? Wat zeg je tegen jouw collega?

2. Te laat

Jouw werknemer komt regelmatig te laat en haalt zijn deadlines niet. Deze week is de werknemer voor de tweede keer te laat gekomen. Je gaat daarover 1 op 1 in gesprek. Wat zeg je tegen jouw werknemer?

Tips voor feedback geven:

  • Spreek vanuit jezelf. Begin je feedback altijd met “ik” en niet “wij”.
  • Zeg iets over het gedrag niet over de persoon zelf.
  • Wat voor gevolg heeft het gedrag van de ander op jou?
  • Geef geen oordelen maar geef tips waar de ander iets mee kan.
  • Vraag of de ander zich herkent in de feedback? Kan hij/zij er iets mee?

Rollenspel slecht nieuws gesprek

Als manager moet je soms een slecht nieuws gesprek voeren met een medewerker. Hieronder twee voorbeelden:

1. Ontslaggesprek

Een medewerker moet helaas ontslagen worden. Dat komt omdat hij zijn targets voor het afgelopen jaar (en daarvoor) niet gehaald heeft. Hij wist vooraf dat als hij zijn target het tweede jaar op rij niet zou halen, ontslagen zou worden. Hoe pak je het aan?

2. Promotie gemist

Een medewerker die het hele jaar hard heeft gewerkt, krijgt geen promotie. In plaats daarvan is ervoor gekozen om extern iemand op die positie te zetten. Hoe pak je het aan?

Tips voor het slecht nieuws gesprek:

  • Bereid het gesprek goed voor.
  • Start met het slechte nieuws. Ga niet eerst allerlei aardigheden erbij halen. Bij deze gesprekken start je het beste met het slechte nieuws.
  • Geef hooguit 2 ijzersterke argumenten. Zorg dat de argumenten die je geeft niet voor interpretatie openstaan. Anders eindig je in een discussie.
  • Laat de ander zijn verhaal doen. Ga niet inhoudelijk op zijn punten en maak er geen discussie van. Zeg dingen als “ik hoor wat je zegt” of “dat begrijp ik”. 
  • Leef je in de ander in maar blijf zakelijk. Laat merken dat je medeleven toont. Zeg dingen als “ik dat het je raakt”. Spreek vanuit jezelf.
  • Herhaal jouw argumenten en vat de boodschap samen. 
  • Bespreek de vervolgacties en oplossingen voor het probleem.

Rollenspel tips

Het doen van een rollenspel wordt door veel kandidaten spannend gevonden. Ondanks een goede voorbereiding thuis kan het voorkomen dat de nervositeit toeslaat. Probeer tijdens het rollenspel kalm te blijven en pas de volgende tips toe:

  • Lees de informatie die je krijgt grondig door. Analyseer het geschetste probleem en maak voor jezelf een plan van aanpak. Zorg dat je je doel(en) helder hebt. Verzin mogelijke oplossingen voor een geschetst probleem.
  • Leef je in het gesprek in. Verzin wat waarschijnlijk het doel van je tegenspeler is en hoe je dit kunt achterhalen. Hoe ga je om met tegengestelde belangen en meningen? Zou er een gezamenlijke oplossing mogelijk zijn?
  • Bepaal van tevoren hoe je het gesprek wilt structureren. Wat wil je als eerste aan de orde stellen? Vertel dit ook aan je tegenspeler aan het begin van het gesprek. Geef hem ook de ruimte om wijzigingen aan te brengen in deze structuur.
  • Zorg ervoor dat je tijdens het gesprek goed luistert naar de ander en dat je niet alleen maar met het uitvoeren van je eigen rol of opdracht bezig bent. Het kan zijn dat de ander iets zegt wat een ander licht op de zaak werpt, waardoor je je oorspronkelijke plan moet aanpassen.
  • Tot slot: of je nu na het assessment wel of niet wordt aangenomen voor de functie. Beschouw het rollenspel als een leermoment over je capaciteiten en persoonlijkheid. Doe je voordeel met de tips die je in de evaluatie krijgt en bedenk eventueel wat je een volgende keer anders wilt doen.

Start direct met oefenen

Zorg voor een goede voorbereiding op jouw capaciteitentest.

Waarom Hellotest?

96% van onze klanten beveelt ons aan!

Capaciteitentest oefenen in 4 eenvoudige stappen

Uitnodiging

Bekijk de uitnodiging van jouw werkgever of opleiding. Daarin staat welke test je moet maken.

1

Overzicht

Staat in jouw uitnodiging niet wie de test maakt? Kijk dan in ons overzicht welke ontwikkelaar hoort bij jouw uitnodiging.

2

Catalogus

Zoek in onze catalogus op jouw test of testontwikkelaar. Dan krijg je vanzelf het juiste oefenpakket te zien.

3

Aan de slag

Binnen 5 minuten ga je aan de slag met het juiste oefenpakket! Zorg dat je alle oefeningen maakt.

4

Vind het juiste oefenpakket voor jouw test

Veelgestelde vragen

Voordat het rollenspel begint, krijg je meestal tien minuten tot een half uur de tijd om je in te leven in de situatie. Je krijgt op papier informatie over (meestal) een fictief bedrijf en de rol die je daar vervult. Het kan zijn dat je een specifieke opdracht meekrijgt, bijvoorbeeld dat je een klant moet overtuigen van iets.

Het rollenspel zelf duurt gewoonlijk tien tot twintig minuten. Meestal is het de bedoeling dat je het voortouw neemt in het gesprek. Na afloop vindt er over het algemeen een evaluatie plaats met de psycholoog.

Een rollenspel is een nabootsing van een situatie die je in je nieuwe functie kunt tegenkomen. Het is eigenlijk een psychologische test waarin je een bepaalde rol krijgt toebedacht. Je ontvangt hier meestal van tevoren instructies voor.

Je tegenspeler is een getraind iemand die dit vaker doet. Ook hij of zij heeft instructies gekregen, bijvoorbeeld om je tegen te werken. Dit kan iemand zijn die hiervoor ingehuurd wordt, maar het kan ook de psycholoog zijn die het assessment afneemt.

Het doel van het rollenspel is om te kijken hoe je in bepaalde situaties reageert en welke competenties je hebt. Er kan bijvoorbeeld specifiek gekeken worden naar leiderschap, overtuigingskracht of klantgerichtheid.